امتزاج واقعیت و اخلاق در نهج‌البلاغه

:: امتزاج واقعیت و اخلاق در نهج‌البلاغه

امام علی (ع) و نهج‌البلاغه در گفت‌وگو با بخشعلی قنبری

امتزاج واقعیت و اخلاق در نهج‌البلاغه
13 رجب مصادف با سالروز میلاد امام علی (ع) است. بخشعلی قنبری، عضو هیات‌علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی در گفت‌وگوی پیش‌رو با «فرهیختگان» ضمن برشمردن ابعادی از شخصیت ایشان نگاهی به مباحث مطرح شده در نهج‌البلاغه، ویژگی‌های آن و آیین اعتکاف داشته است که در ادامه آن را خواهید خواند.

 

***


اجازه دهید به‌عنوان اولین سوال در ارتباط با سالروز تولد امیرالمومنین (ع) بحث را از نهج‌البلاغه آغاز کنیم. چه بستری مهیا شده که سبب شده است نهج‌البلاغه به کتابی مهم تبدیل شود که باید به آن توجه اساسی‌تری کرد؟
نهج‌البلاغه بخشی از سخنرانی‌ها یا مکتوبات علی (ع) است. این سخنرانی‌ها به دو شکل در نهج‌البلاغه بیان شده که یک دسته از آنها سخنرانی و دسته دیگر سخنان کوتاه هستند. قسمت اول با عنوان خطبه‌ها یاد می‌شوند و قسمت دوم را کلمات قصار یا سخنان حکمت‌آمیز می‌خوانیم. دسته دیگر هم نوشته‌های ایشان است. آنچه از امیرالمومنین (ع) برای ما باقی مانده فقط در نهج‌البلاغه خلاصه نمی‌شود؛ ما اکنون یک مجموعه 30 جلدی از سخنان منسوب به علی (ع) را در اختیار داریم و فقط بخشی از آن نهج‌البلاغه است که در سال 400 قمری مرحوم سید‌رضی آن را گردآوری کرده است. منتها این سوال که چرا نهج‌البلاغه برای ما مهم است به این دلیل است  که نهج‌البلاغه به لحاظ محتوایی با قرآن همخوانی دارد و به همین دلیل در برخی مواقع قرآن را تفصیل و بسط و گسترش داده است - چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیر‌مستقیم -  از این جهت نه‌فقط برای ما شیعیان‌؛ بلکه برای قاطبه مسلمانان اهمیت دارد. این کتاب از این جهت که سخنرانی‌های باقی‌مانده از یکی از صحابه پیامبر است، اهمیت بسزایی دارد. صحابه پیامبر مانند خود رسول الله - هم در زمان ایشان و هم پس از آن - صحبت می‌کرده‌اند و دست‌کم از صحابه بزرگ سخنانی داریم؛ اما واقعیت این است که آثار هیچ صحابه‌ای به اندازه علی (ع) باقی نمانده است. البته ادعا نمی‌کنم که هر چه گفته شده، قطعا توسط امیرالمومنین (ع) بوده است ولی حداقل می‌توانیم بگوییم اگر این اشکال بر نهج‌البلاغه وارد باشد برای سایر صحابه نیز وارد است. با همه این اوصاف تعدای زیادی از عالمان برجسته اهل سنت دقیقا مانند عالمان شیعه همه نهج‌البلاغه را به شکل یکجا از علی (ع) می‌دانند. از این جهت نهج‌البلاغه در جامعه اسلامی اهمیت فراوانی دارد.

ویژگی‌های خاص نهج‌البلاغه به‌عنوان کتابی باقی مانده از امیرالمومنین (ع) چیست و چه تفاوتی با کتاب‌های مشابه دارد؟
نهج‌البلاغه ویژگی‌هایی دارد که سایر کتاب‌ها ندارند. یکی از ویژگی‌ها آن، این است که مخصوصا در مسائل اخلاقی، تربیتی و اجتماعی، ناظر به واقعیت است. این مساله به دلیل آن است که عمده این کتاب محصول دوران خلافت امیرالمومنین (ع) است. نگاه فردی که در مسند امر و خلافت قرار می‌گیرد به جامعه، روابط انسانی و مسائل مختلف مانند کسی نیست که فقط در گوشه یک حجره علمی نشسته و مسائل را بررسی می‌کند. این فرد با مشکلات و مسائل دست و پنجه نرم کرده و به همین دلیل سخن او به واقعیت به مراتب نزدیک‌تر از کسی است که از دور دستی بر آتش مسائل اجتماعی دارد. به اضافه اینکه در نهج‌البلاغه مسائلی مطرح شده که قابل‌تاملند. به‌عنوان مثال در حکمت 26 نهج‌البلاغه بحث لغزش‌های زبانی مطرح شده است. لغزش‌های زبانی جزء مباحث جدید روانشناسی است که از طریق آن می‌توان به ضمیر آدمی پی برد. حضرت علی (ع) در این حکمت بسیار کوتاه می‌فرماید: «چیزی از انسان نیست که بخواهد پنهان کند جز اینکه در لغزش‌های زبانی یا سخنان ناسنجیده یا در صورت او آشکار می‌شود.» به نظر می‌رسد این کتاب از نظر بدعت یا تازگی علمی و نظری واقعا در رده بالایی قرار گرفته است.

13 رجب هر سال علاوه‌بر میلاد امیرالمومنین (ع) اولین روز از آیین‌های اعتکاف نیز است. چگونه می‌توان همزمان شدن این دو موضوع را تبیین کرد؟
اعتکاف در واقع نوعی عزلت و خلوت تعبیه شده در اخلاق و فقه دینی اسلام است. در متن و بطن دین مبین اسلام، خلوت و عزلت قرار داده شده است. مومنان سه روز در مسجد یا معبدی می‌نشینند و کارهایی که در روزهای پیشین انجام داده‌اند، انجام نمی‌دهند؛ روزه می‌گیرند، روز و شب خود را به نیایش سپری می‌کنند و حتی اگر در جمع باشند آن جمع نیز باید جمعی از انسان‌های تنها و خلوت‌گزیده باشد. از این جهت جایگاه اعتکاف در فرهنگ اسلامی ما بسیار رفیع است. اگر یک نفر از من بپرسد نهج‌البلاغه در مورد چه موضوع یا موضوعاتی بیان شده پاسخ دهم یکی از اساسی‌ترین موضوعات نهج‌البلاغه عرفان است. هر چند در این زمینه غفلت‌های انجام شده ولی اکنون ما می‌توانیم بگوییم نهج‌البلاغه یک متن دقیق عرفانی است. از این جملات می‌توان به این نتیجه رسید که خود امیرالمومنین (ع) جزء نخستین معتکفان بوده است.

 

منبع : نـــــــــارونامتزاج واقعیت و اخلاق در نهج‌البلاغه
برچسب ها : نهج‌البلاغه ,امیرالمومنین ,واقعیت ,مسائل ,سخنان ,دلیل ,لغزش‌های زبانی ,می‌توانیم بگوییم ,صحابه پیامبر ,همین دلیل ,دسته دیگر

دومین نقد کتاب اخلاق حرفه ای با تاکید بر نهج البلاغه

:: دومین نقد کتاب اخلاق حرفه ای با تاکید بر نهج البلاغه
در دومین نقد کتاب از سری نشست های تفسیر موضوعی نهج البلاغه صورت گرفت؛

نقد کتاب اخلاق حرفه ای با تاکید بر نهج البلاغه/ دکتر بخشعلی قنبری

توسط حجت الاسلام والمسلمین حسین انصاری

نقد دومین کتاب در نخستین نشست سال 95 از سری نشست های تفسیر موضوعی نهج البلاغه در یزد توسط حجت الاسلام والمسلمین حسین انصاری سه شنبه 17 فروردین در مسجد امام حسین (ع) آغاز شد.

به گزارش یزدی نیوز  در این نشست کتاب «بود انسانی و بهبود اجتماعی؛ اخلاق حرفه ای با تاکید بر نهج البلاغه» نوشته دکتر بخشعلی قنبری از انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی مورد نقد قرار گرفت.

حجت الاسلام والمسلمین انصاری ابتدا ضمن معرفی نویسنده وی را استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی و فردی معتدل ارزیابی کرد و با معرفی کتاب یاد شده مزیت های آن را برشمرد.
وی از دسته بندی دقیق مباحث و فصل های کتاب به عنوان نخستین مزیت کتاب بود انسانی و بهبود اجتماعی یاد کرد و اظهار داشت: مولف طی این دسته بندی دقیق سطحی از آگاهی را که یک فرد بدون آگاهی لازم نیاز برای خواندن کتاب نیاز دارد به خواننده می دهد.

این پژوهشگر دینی تدوین درسی و کلاسی کتاب یاد شده را مزیت دیگر آن دانست و گفت...

متن کامل نشست در ادامه مطلب...

منبع : نـــــــــاروندومین نقد کتاب اخلاق حرفه ای با تاکید بر نهج البلاغه
برچسب ها : کتاب ,نشست ,البلاغه ,حسین ,انصاری ,انسانی ,الاسلام والمسلمین ,اخلاق حرفه ,بندی دقیق ,حسین انصاری ,دسته بندی ,دکتر بخشعلی قنبری

دوره جدید تفسير عرفانی نهج‌البلاغه

:: دوره جدید تفسير عرفانی نهج‌البلاغه

برگزاری‌دوره جدیدتفسير عرفانی نهج‌البلاغه 

دوره جديد سلسله نشست‌های شرح نهج‌البلاغه (تفسير عرفانی نهج البلاغه) به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، با حضور و سخنرانی دکتر بخشعلی قنبری روزهای سه شنبه برگزار می‌شود.

به همت پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، دوره جديد سلسله نشست‌های شرح نهج‌البلاغه (تفسير عرفانی نهج البلاغه)، روزهای سه شنبه با حضور و سخنرانی بخشعلی قنبری برگزار می‌شود.

اين دوره در 10 جلسه برگزار خواهد شد و در پايان دوره، از سوی پژوهشگاه به متقاضيان، گواهی شركت در اين سلسله جلسات اعطاء می‌شود.

لازم به ذكر است كه اين جلسات سه شنبه‌ها از 24 فروردین ماه  ساعت 17 تا 18:30 در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی واقع در خيابان انقلاب، خيابان دانشگاه، خيابان شهيد نظری، پلاك 47 برگزار می‌شود.

علاقه‌مندان به شركت در اين دوره می‌توانند جهت هماهنگی و ثبت‌نام با شماره 09389515993 تماس حاصل كنند.

منبع : نـــــــــاروندوره جدید تفسير عرفانی نهج‌البلاغه
برچسب ها : دوره ,پژوهشگاه ,عرفانی ,برگزار ,می‌شود ,جهاد ,مطالعات اجتماعی ,اجتماعی جهاد ,برگزار می‌شود ,علوم انسانی ,پژوهشگاه علوم ,نهج‌البلاغه تفسير عر

فاطمه(س) یک مصلح اجتماعی‌ است

:: فاطمه(س) یک مصلح اجتماعی‌ است

بخشعلی قنبری در گفت‌وگو با فارس:

فاطمه(س) یک مصلح اجتماعی‌ است

یک مدرس دانشگاه عنوان کرد: متأسفانه گاهی مشاهده می‌کنیم از فاطمه زهرا(س) یک عنصر منفعل نشان می‌دهند و بعد هم می‌گویند ایشان در طول عمرشان تنها درد و رنج کشیدند، در حالی که زندگی ایشان مؤید فعالیت‌های خانوادگی و اجتماعی فعالانه است.

بخشعلی قنبری، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی و استاد تاریخ  ادیان در تشریح دانش‌های فاطمه زهرا (س) دخت پیامبر اسلام (ص) در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس گفت: زهرای مرضیه (س)....

متن کامل در ادامه مطلب...

منبع : نـــــــــارونفاطمه(س) یک مصلح اجتماعی‌ است
برچسب ها : فاطمه ,مصلح اجتماعی‌

سلسله جلسات شرح عرفانی نهج البلاغه

:: سلسله جلسات شرح عرفانی نهج البلاغه

توجه توجه!!!

به استحضار می رساند که سلسله جلسات شرح عرفانی نهج البلاغه استاد بخشعلی قنبری که در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی برگزار می گردد از روزهای یکشنبه به روزهای سه شنبه تغییر یافته است.

 

پیش نمایش و دانلود پوستر در سایز اصلی (کلیک کنید)

منبع : نـــــــــارونسلسله جلسات شرح عرفانی نهج البلاغه
برچسب ها : سلسله جلسات

سیره نبوی(ص)

:: سیره نبوی(ص)

بخشعلی قنبری در گفت‌وگو با فارس:

سیره نبوی(ص) توهین به مقدسات ادیان را برنمی‌تابد

استاد ادیان و عرفان گفت: دنیای امروز شرایط زیست همدلانه ادیان را از بین برده است، اما با کرامت انسانی مورد تأکید پیامبر(ص) می‌توانیم زمینه مدیریت مشترک جهانی را همراه با همدلی و همراهی اسلامی فراهم کنیم.

خبرگزاری فارس: سیره نبوی(ص) توهین به مقدسات ادیان را برنمی‌تابد
 

بخشعلی قنبری، استاد ادیان و عرفان دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس به مناسبت میلاد پیامبر (ص) و اهمیت ایجاد وحدت در سطح جهانی گفت: پیروان ادیان باید بتوانند با یکدیگر به وحدت برسند تا صلح در جهان برقرار شود.

وی با اشاره به اینکه فرهنگ‌ها و ادیان همه اشتراکاتی دارند که درباره آن می‌توان بحث و گفت‌وگو کرد، یادآور شد: همه ادیان نقطه اشتراکشان کلمه «توحید» است، پیروان ادیان با وحدت کلمه به توحید می‌رسند و در این زمینه نیز باید آنها را دعوت به وحدت کرد.

قنبری با تأکید بر اینکه براساس سیره نبوی (ص) نباید به مقدسات ادیان توهین کنیم و..

متن کامل گفتگو در ادامه مطلب...

منبع : نـــــــــارونسیره نبوی(ص)
برچسب ها : ادیان ,وحدت ,نبوی ,سیره ,گفت‌وگو ,سیره نبوی ,پیروان ادیان ,مقدسات ادیان ,استاد ادیان

رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

:: رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه

رابطه همکاری به آن شکلی که در ادیان خاور دور نظیر دائویی (Taoism) مطرح است، در نهج ­البلاغه طرح نشده است؛ اما در عین حال، خدا و بنده همکاری می­کنند تا رفتارهای انسان بهتر و به کمال خود نزدیک شود.

خبرگزاری فارس: رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه
 

نویسنده

بخشعلی قنبری - استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

چکیده

مفهوم «رابطه» یک­صد و پنجاه سال پیش هرگز به معنای امروزی به­ کار نمی­رفت. با این وجود، مفاهیم جانشین آن از قبیل «انس» در نهج ­البلاغه به ­کرّات آمده است که هریک از آنها بیان­ کننده اصناف و مراتب رابطه اعم از رابطه انسان و خدا و سایر رابطه­ هایند. در زمینه روابط انسان، در مجموع با چهار رابطه مواجهیم: رابطه انسان با خدا، خودش، انسان­های دیگر و طبیعت. هریک از این روابط هم در پنج ساحت وجودی انسان تحقق می­یابند که در مجموع بیست نوع رابطه را دربر می­گیرد که یکی از آنها، رابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خداست. این رابطه شامل روابط بندگی، خلیفگی، عاشقانه و همکاری است که روابط اول و سوم و دوم به ترتیب از بسامد بالایی در نهج ­البلاغه برخوردارند. اما رابطه همکاری به آن شکلی که در ادیان خاور دور نظیر دائویی (Taoism) مطرح است، در نهج ­البلاغه طرح نشده است؛ اما در عین حال، خدا و بنده همکاری می­کنند تا رفتارهای انسان بهتر و به کمال خود نزدیک شود.

منبع : نـــــــــارونرابطه عقیدتی - معرفتی انسان و خدا در نهج البلاغه
برچسب ها : رابطه ,انسان ,همکاری ,روابط ,­البلاغه ,معرفتی ,رابطه عقیدتی ,معرفتی انسان ,عقیدتی معرفتی ,بنده همکاری ,همکاری می­کنند ,رابطه عقیدتی معرفتی ,عقی

بخشش اموال توسط امام حسن (ع)

:: بخشش اموال توسط امام حسن (ع)

دکتر بخشعلی قنبری در گفتگو با خبرگزاری فارس:

چرا امام حسن(ع) اموالش را چندین بار بخشید

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی گفت: بخشش اموال توسط امام حسن مجتبی(ع) در دوره‌های مختلف زندگی، یک درس اخلاقی بود تا انسان‌ها یاد بگیرند دل به مال دنیا نبندند؛ در عین حال که برای دستیابی بدان تلاش می‌کنند.

 

بخشعلی قنبری ، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی به بهانه شهادت امام حسن مجتبی(ع) و بحث اسلام سرمایه‌داری به خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس گفت: بخشش اموال توسط امام حسن (ع) در دوره‌های متناوب و اهمیت اسلام به داشتن اموال از سوی انسان منافاتی با هم ندارد.

وی در ادامه افزود: از بخششی که امام حسن (ع)‌ در طول دوران زندگی خود داشتند نمی‌توان نتیجه گرفت که داشتن اموال برای انسان مضر است، حرکت امام حسن (ع) یک درس اخلاق است...

متن کامل در ادامه مطلب..

منبع : نـــــــــارونبخشش اموال توسط امام حسن (ع)
برچسب ها : امام ,اموال ,بخشش ,توسط امام ,بخشش اموال ,اموال توسط ,داشتن اموال ,آزاد اسلامی

نگاهی نو به زندگی دوره جدید(زمستان)

:: نگاهی نو به زندگی دوره جدید(زمستان)

نگاهی نو به زندگی

دوره جدیدسلسله کارگاه آموزشی(زمستان)

فرهنگسرای ابن سینا  سلسله کارگاه های آموزشی" نگاهی نو به زندگی" را بر اساس آموزه هایی از نهج البلاغه با حضور دکتر بخشعلی قنبری روز های دوشنبه هر هفته ساعت 16 برگزار می نماید.

در این کارگاه ها سعی می‌شود مسایل مختلف زندگی از دیدگاه  نهج البلاغه بیان شود و هدف این مجموعه پاسخ به این سؤال است که در روزگار امروز و برای انسان قرن بیست‌ و یکم چگونه اهل بیت (ع) می‌توانند الگو باشند و چگونه آنها می‌توانند گرهی از زندگی مردم باز کنند.

لازم به یادآوری است که شرکت در این کلاس برای عموم رایگان است.

آدرس: فرهنگسرای ابن سینا واقع در شهرک قدس، فاز یک، خیابان ایران زمین شمالی ، روبروی پارک خوردین.

شماره تلفن فرهنگسرا:  8-88366366

برای اطلاعات بیشتر به ایمیل موسسه نهج البلاغه  nahj.edu110@gmail.com یا با شماره موسسه

 09389515993 تماس حاصل نمایید.

منبع : نـــــــــاروننگاهی نو به زندگی دوره جدید(زمستان)
برچسب ها : زندگی ,کارگاه ,نگاهی ,زندگی دوره